جرم گیری و بروساژ دندان: روش ها و هزینه

25

جرمگیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان به همراه مسواک زدن و نخ دندان کشیدن صحیح روزانه بهترین روش درمان موثر برای التهاب لثه ای که در مراحل اولیه ابتلا به بیماری است و همچنین در موارد لقی دندان ، می باشد. جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان از نظر هزینه مقرون به صرفه است و به عنوان یک روش درمان بدون جراحی راهکاری موثر برای جلوگیری و یا درمان مشکلات جدی تر مانند پوسیدگی دندان و مشکلات ناشی از بیماری های لثه می باشد که در اصطلاح به آن پریودنتال گفته می شود. التهاب لثه (ژنژیویت) یک مشکل خفیف لثه است که به سادگی امکان درمان آن وجود دارد. این موضوع در حالی است که پریودنتیست یک مشکل جدی است که در نتیجه پیشرفت این بیماری در طول یک دوره طولانی تر ایجاد می شود. در نتیجه درمان این بیماری دشوارتر بوده و به مدت زمان بیشتری نیاز دارد. بیماری پریودنتال شامل ایجاد التهاب و عفونت لثه و بافت اطراف آن در داخل دهان است. دلیل اصلی بیماری لثه، سفت شدن پلاک تشکیل شده از باکتری (یک ساختار چسبنده و رنگی تشکیل شده بر روی دندان) است که به صورت متخلخل بر روی دندان ها تشکیل می شود و مواد سمی از خود آزاد می نماید. در نتیجه ترشح این مواد سمی فیبرهای لثه که دندان را محکم در محل خود نگه می دارند به تدریج سست شده و از بین می روند. این مشکل باعث ایجاد کیسه های پریودنتال می شود که به تدریج این کیسه ها با باکتری ها و مواد سمی بیشتر پر می گردند. در صورتی که این بیماری درمان نشده به حال خود رها شود، این کیسه های عمیق تر می شوند و به این ترتیب استخوانی که دندان را نگه می دارد به تدریج از بین رفته و فرد دندان خود را از دست می دهد. این روش های درمانی در حقیقت روش های پایه تمیز کردن عمیق دندان هستند. از بین بردن جرم دندان شامل از بین بردن پلاک های ایجاد شده زیر خط لثه و سفید کردن دندانها با استفاده از ابزارهای دستی یا یک ابزار مافوق صوت است. این روش سفید کردن دندان خوب است و هنگامی که دندان پزشک ریشه های دندان شما را بطور عمقی تمیز می کند، به آرامی دندان شما را صیقل زده و لکه های سفت شده بر روی سطح دندان و ریشه های آن را که محل تجمع باکتری است، پاک و حذف می نماید. دو روش اصلی برای سفید شدن دندان و رفع جرم دندان توسط دندان پزشک وجود دارد: در روش مکانیکی از ابزارهای دندان پزشکی برای پاک کردن همه مواد باقیمانده بر روی دندان استفاده می شود. در روش مافوق صوت، تماس یک ابزار لرزشی مخصوص با دندان باعث شکستن پلاک دندان و تمیز شدن دندان های بیمار می شود. استفاده از روش مافوق صوت برای از بین بردن جرم دندان ناراحتی کمتری را برای بیمار به همراه دارد، زیرا در این روش به جای سایش دندان ها، یک ابزار مخصوص با سرعت بالا روی دندان ها حرکت داده می شود که می تواند باعث شکسته شدن و حذف پلاک ها و نیز باکتری های ایجاد شده بر روی دندان های بیمار شود. گاهی اوقات دندان پزشک ها روش دستی و روش مافوق صوت را با یکدیگر ترکیب می کنند تا به این ترتیب پلاک دندان ایجاد شده زیر خط لثه بیمار را خارج کنند.

[dopts id="12"]

26

دندانپزشک با توجه شدت و میزان پیشرفت التهاب لثه و بیماری پریودنتال و چگونگی واکنش بیمار به درمان انتخاب شده می تواند نحوه درمان را مشخص کند. دندانپزشک زیبایی می تواند جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان را برای شما انجام دهد یا سایر مشکلات مربوط به بیماری لثه را در مراحل اولیه درمان نماید. برای ارائه خدمات درمانی پیشرفته در حالت هایی که مشکل جدی باشد، دندانپزشک عمومی ممکن است شما را به یک متخصص دندان معرفی کند که در تشخیص، جلوگیری و درمان بیماری های پریودنتال تخصص ویژه دارد. یک پزشک متخصص دندان یک دوره سه ساله اضافی پس از گرفتن مدرک خود می گذراند که در این دوره آموزش های خاص درباره بیماری های لثه و نحوه درمان آنها به وی داده می شود. برای مثال، در شرایطی که مشکل جدی تر باشد، یک دندان پزشک متخصص می تواند عمل های جراحی لازم همچون ایجاد شکاف در لثه ها و خارج کردن صدها پلاک از بافت لثه و نیز ترمیم آسیب های احتمالی وارد شده به استخوان را برای بیمار انجام دهد.

روش جرم گیری دندان

27

در طول معاینه اولیه، دندان پزشک می توانند وضعیت ایجاد پلاک بر روی دندان ها را معاینه کرده و ابتلای احتمالی لثه ها به مشکلات پریودنتال را بررسی کند. در این حالت از یک ابزار مخصوص به نام پروب دندان پزشکی استفاده می شود که از طریق آن می توان عمق فضای موجود بین دندان ها و لثه ها که در اصطلاح به آن شیار می گویند را اندازه گیری کرد. در لبه خط لثه، بافت لثه سالم می تواند یک شیار کم عمق ایجاد کند که به صورت یک کانال Vشکل بین دندان و لثه ها تشکیل می شود. در حالت عادی عمق شیار برابر با 3 میلیمتر یا کمتر است. زمانی که فرد به بیماری پریودنتال مبتلا شود، این شیار پهن شده و یک کیسه عمیق تر از 3 میلیمتر در آن تشکیل می شود. این کیسه در ادامه محل تجمع پلاک های مضری می شود که امکان تمیز کردن آن بدون استفاده از خدمات تخصصی دندان پزشکی وجود ندارد. جرمگیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان زمانی انجام می شود که این کیسه ها بزرگتر از 3 میلیمتر باشند. جرم گیری می تواند پلاک ها و جرم ایجاد شده در بالا و پایین خط لثه را خارج کند. در این حالت با توجه به مقدار جرم و پلاک ایجاد شده و سطح حساسیت دندان بیمار، جرم گیری دندان‌ها می‌تواند با  درد همراه باشد. به همین خاطر هنگام استفاده از این روش درمانی بر روی بیمار از ژل بی حس کننده یا تزریق موضعی داروی بی حسی برای کاهش ناراحتی بیمار در طول مدت درمان استفاده می شود. هنگامی که موضع مورد نظر در دهان بیمار بی حس شد، دندان پزشک متخصص از یک ابزار به نام اسکالر کوچک، یا تمیز کننده مافوق صوت یا هر دوی آنها به همراه یکدیگر برای پاک کردن جرم ها و پلاک های ایجاد شده در پایین هر کیسه پریودنتال استفاده می کند. در ادامه سطح دندان تمیز و صیقلی می شود که به این ترتیب از ایجاد پلاک در نتیجه انباشته شدن باکتری ها در سطح رویی دندان جلوگیری خواهد شد و بافت لثه سلامتی و بهبودی خود را باز خواهد یافت. با توجه به میزان بحرانی بودن شرایط، در هر مرحله از جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان ممکن است یک چهارم دهان بیمار تحت درمان قرار گیرد تا به این ترتیب راحتی بیمار در طول مدت درمان حفظ شود. معمولاً درمان یک چهارم بالا و پایین در یک طرف صورت در یک جلسه انجام می شود و یک چهارم بالا و پایین طرف دیگر در جلسه دوم تحت درمان قرار می گیرد. در جلسه درمان، دندان پزشک همچنین ممکن است از آنتی بیوتیک های موضعی، مواد آنتی باکتریال و سایر داروهای موجود بطور مستقیم بر روی کیسه های پریودنتال برای کمک به کنترل عفونت یا درد و نیز بهبود سریع تر بیمار استفاده کند. درمان بیماری لثه در مراحل اولیه ابتلا به آن می تواند شامل جرم گیری و تمیز کردن دندان در فواصل زمانی سه ماهه و نیز استفاده از دهان شویه و نخ دندان به صورت روزانه باشد. در مراحل بعدی برای درمان بیماری لثه پیشرفته ممکن است نیاز به تمیز کردن عمیق دندان، جراحی پریودنتال و جراحی با لیزر وجود داشته باشد.

درمان با لیزر

28

استفاده از لیزر دندان برای درمان بیماری پریودنتال و بلیچینگ دندان معمولاً خون ریزی، ورم و ناراحتی کمتری را برای بیمار در طول مدت زمان درمان به همراه دارد. به هر حال، در این حالت ممکن است در صورتی که طول موج لیزر نامناسب بوده و یا سطح قدرت استفاده شده در زمان درمان نادرست باشد، به بافت پریودنتال آسیب وارد شود. بنابراین، مهم است که دندان پزشکان دارای سطح تجربه مناسب برای اجرای این روش درمانی انتخاب شوند.

مراقبت های پس از درمان

برای چند روز اول پس از جرم گیری بیمار ممکن است با مقداری خونریزی لثه مواجه شود که این خون ریزی باید به تدریج کاهش پیدا کند. در جلسات بعدی ملاقات با دندان پزشک، وضعیت بهبود لثه و میزان کاهش در اندازه کیسه های پریودنتال معاینه و بررسی می شود. اگر کیسه های بزرگتر از 3 میلیمتر هنوز پس از درمان اولیه وجود داشته باشند، ممکن است نیاز به استفاده از روش های درمانی اضافی برای بر طرف کردن مشکل وجود داشته باشد. در کنار حفظ مناسب سلامت دهان و تداوم مراقبت های مورد نیاز، لازم است که وضعیت بیمار در بلند مدت تحت نظر دندان پزشک متخصص باشد تا به این ترتیب از جدی تر شدن بیماری پریودنتال یا مزمن شدن شرایط که در نهایت ممکن است نیاز به عمل جراحی را ایجاد کند، جلوگیری شود. این موضوع بطور خاص در زمانی مهم است که شواهد کلینیکی نشان دهنده رابطه قوی بین بیماری پریودنتال و شرایط ثانویه حفظ سلامتی همچون ایجاد بیماری قلب و عروق، در بارداری دارای عوارض وزن کم نوزاد در زمان تولد و تولد زودتر از موعد می باشد.

مزایا و فواید

دندان پزشک می تواند از اصطلاح های مختلف برای تشریح بیماری لثه شما استفاده کند که این اصطلاحات شامل التهاب لثه (ژنژیویت) یا پریودنتیت است. در اصل، التهاب لثه یک مورد ابتلای خفیف به بیماری لثه است که در آن بافت لثه ها متورم شده و مستعد خون ریزی می شوند. بیماری پریودنتیت یک مشکل جدی بوده و به این معنی است که استخوان های اطراف دندان های شما دچار آسیب شده است. اگر شما به بیماری التهاب لثه مبتلا شدید، دندان پزشک ممکن است به شما استفاده بیشتر از مسواک و خمیر دندان را در خانه توصیه کند، اما اگر مشکل شما پریودنتیت باشد، جرم گیری دندان و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان می تواند مشکل ایجاد شده برای لثه ها و دندان های شما را بدون نیاز به انجام عمل جراحی برطرف و درمان کند. بیماری لثه می تواند دردناک باشد و باعث از بین رفتن دندان ها شود. این مشکل همچنین می تواند با خطر بیشتر برای سایر مسائل مربوط به سلامتی فرد همراه باشد، زیرا در این حالت باکتری ها به بدن بیمار وارد شده و باعث ایجاد التهاب می شوند. این مشکل می تواند باعث تولید یک نوع پروتئین شود که به بیماری های قلبی و سکته ارتباط دارد. بدن شما از منابع و امکانات در اختیار خود که مربوط به سیستم ایمنی طبیعی بدن هستند برای مبارزه با التهاب ایجاد شده و از بین بردن عفونت های احتمالی استفاده می کند و به این ترتیب می تواند در اکثر مواقع شما را از خطرات ناشی از بیماری مصون کند. اگر دندان پزشک تشخیص دهد که شما به بیماری پریودنتیت مبتلا هستید، جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان  اولین درمانی هایی است که بدون نیاز به عمل جراحی مشکل شما را بر طرف می کند. برخی افراد ممکن است در هنگام استفاده از این روش ها درد داشته باشند، در حالی که سایرین فقط ناراحتی کمی را در این رابطه احساس می کنند. به هر حال استفاده از داروهای بی حسی موضعی می تواند از احساس درد در طول درمان جلوگیری کند. در واقع، با استفاده از داروهای بی حسی موضعی بیمار فقط فشار ابزارهای استفاده شده در دهان خود را حس خواهد کرد. روش جرم گیری دندان و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان با بیماری های لثه به دو روش مبارزه می کند: با خارج کردن پلاک های ایجاد شده بر روی دندان و در لایه های عمیق تر زیر خط لثه و تمیز و صیقلی کردن نواحی خاص دندان که باکتری ها علاقه به تجمع و زندگی در این نواحی خاص دارند. هر چه شما زودتر درمان بیماری لثه را آغاز کنید، شانس شما برای درمان مشکل بدون نیاز به عمل جراحی بیشتر و خطر از دست دادن دندان ها به خاطر این بیماری کمتر خواهد شد. از دیگر مزایای روش جرم گیری دندان میی توان به موارد زیرر اشاره کرد:

  • پیش گیری – همواره این امکان وجود دارد که باکتری های دهان که در عفونت های پریودنتال وجود دارند از طریق جریان خون به سایر اعضای بدن منتقل شوند. تحقیقات نشان می دهند که بیماری ریه، بیماری قلب، دیابت، سرطان، تولد نوزاد با وزن کم و برخی مشکلات دیگر مربوط به سلامتی دارای ارتباط مشخص با بیماری پریودنتال هستند.
  • کاهش التهاب و خون ریزی – کاهش مقدار التهاب در حفره های دهان در صورت حفظ مناسب سلامت دهان امکان پذیر است. هنگامی که کیسه های لثه متورم شده و اندازه آنها به بیش از 3 میلیمتر می رسد، به خاطر تجمع باکتری ها در این کیسه ها احتمال خطر ابتلا به بیماری پریودنتال افزایش پیدا می کند. واکنش بدن به این التهاب باعث از بین رفتن بافت لثه و استخوان اطراف دندان می شود که در نهایت باعث از دست دادن دندان خواهد شد.
  • تنفس بهتر – یکی از رایج ترین علائم بیماری پریودنتال بوی بد دهان یا مشکلات تنفسی است. جرم گیری دندان و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان به کاهش بوی بد دهان و خارج کردن مواد غذایی باقیمانده و باکتری های جمع شده بر روی دندان ها کمک می کند و بسیاری از مشکلات مربوط به تنفس بد را درمان می کند.
  • نتایج زیبایی – به عنوان یک مزیت اضافی، اگر لکه های رنگی بر روی سطح دندان وجود داشته باشد، امکان حذف این لکه ها از طریق جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان وجود دارد. علاوه بر این برای دندان هایی که در زمان در آمدن دارای لکه های رنگی بوده اند، جرمگیری دندان و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان می تواند باعث کم رنگ شدن این لکه ها شود!

اثرات پیشگیرانه

در حقیقت «صیقل زدن» شامل صاف کردن یک سطح است، در حالی که «تمیز کردن» به حذف مواد زائد و سایر مواد باقیمانده و اضافی بر روی دندان کمک می کند. در اقدامات پیش گیرانه برای حفظ سلامت دهان و راه های سفید شدن دندان همواره به از بین بردن پلاک های ایجاد شده، جرم ها و لکه ها از سطح رویی دندان با استفاده از جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان علاوه بر سفید شدن دندان  توجه می شود. اقدامات پیشگیرانه در این حالت بر روی یک دهان سالم انجام می شود تا به این ترتیب از ابتلا به بیماری پریودنتال جلوگیری شود. صیقل زدن تنها روشی است که به عنوان یک روش درمانی برای بهبود زیبایی ظاهر فرد استفاده می شود و ارزش درمانی خاصی ندارد. با وجودی که بسیاری از بیماران صیقل زدن دندان ها را معادل اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت دهان می دانند، اما این تصور اشتباه است که انجام اینکار به تنهایی می تواند یک اقدام پیشگیرانه برای حفظ سلامت دهان باشد.

عوارض و مضرات

با وجودی که روش های درمانی جرم گیری و تمیز کردن عمیق ریشه های دندان پر خطر نیستند، اما با این وجود خطر ایجاد عفونت در لثه ها همواره وجود دارد. برای جلوگیری از ایجاد عفونت پس از درمان بیمار، دندان پزشک ممکن است از فیبرهای آنتی بیوتیک بر روی لثه برای مدت یک هفته پس از عمل استفاده کند. اگر شما با خطر بالای عفونت مواجه هستید، ممکن است به شما توصیه شود قبل و بعد از انجام عمل جراحی از داروهای آنتی بیوتیک استفاده کنید تا به این ترتیب بتوان از وارد شدن باکتری ها به جریان خون بدن شما جلوگیری کرد. هزینه جرم گیری عامل های تاثیرگذار بر هزینه درمان بیماری لثه شامل تکنولوژی مورد استفاده در روش درمانی، محل دندان پزشک، نوع خدمات بیمه دندان، نوع و دفعات تکرار درمان و مراقبت های لازم پس از درمان، جدیدترین روش های موجود و نیز سطح تخصص و تعداد افراد حرفه ای درگیر در برنامه درمانی است. برای مثال، دندان پزشک عمومی می تواند مراحل تشخیص اولیه و برخی از درمان های ابتدایی را بر روی دندان های شما انجام دهد و سپس شما را به یک دندان پزشک متخصص برای اجرای روش های درمانی پیچیده تر ارجاع دهد.  قبل از استفاده از هر گونه روش درمانی مورد نیاز برای بهبود بیماری های لثه، با موسسه بیمه خود مشورت کنید تا از طرح های احتمالی برای پوشش هزینه های درمان خود مطلع شوید. به هر حال پوشش دادن یا پوشش ندادن این هزینه ها توسط موسسه بیمه، تاثیری بر نیاز شما به مراجعه به مطب دندان پزشک و درمان مشکل ایجاد شده ندارد.

با وجودی که روش‌های درمانی جرم گیری دندان و تمیز کردن عمیق ریشه‌های دندان پر خطر نیستند، اما خطر ایجاد عفونت در لثه‌ها همواره وجود دارد. برای جلوگیری از این مشکل پس از جرمگیری دندان، ممکن است دندان پزشک از فیبرهای آنتی بیوتیک بر روی لثه برای مدت یک هفته پس از درمان استفاده کند. اگر شما با خطر بالای عفونت مواجه هستید، ممکن است به شما توصیه شود قبل و بعد از انجام جرمگیری دندان از داروهای آنتی بیوتیک استفاده کنید تا به این ترتیب از ورود باکتری‌ها به جریان خون پیشگیری شود.

قیمت و هزینه جرم گیری دندان بستگی به عوامل متعددی دارد از جمله این عوامل می توان اشاره کرد به روش (فن آوری) مورد استفاده در درمان، تعداد جلسات مورد نیاز. گاهی دندان پزشک شما را به دندان پزشکی که در زمینه جراحی پیشرفته مهارت دارد (پریودنتیست) ارجاع می دهد. می توانید از مسئول بیمه خود در مورد نوع پوشش بیمه سوال کنید. به هرحال بخاطر قیمت جرم گیری دندان از انجام آن که یک شیوه پیشگیرانه و درمانی است، منصرف نشوید.