نامرتبی و نامنظمی، به‌هم‌ریختگی و فاصله بین دندان‌ها: درمان و علائم

1

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که باعث مراجعه افراد به متخصص ارتودنسی می‌شود، شلوغی و نامرتبی دندان کودکان و بزرگسالان و فاصله بین دندان‌ ها است. شلوغی دندان‌ها به این معناست که نسبت به‌اندازه‌ی فک شخص، تعداد دندان‌ها زیاد است یا اندازه دندان‌ها بزرگ است و دندان‌ها در فک جا نمی‌شوند و موجب نامرتبی و کجی دندان ها می‌شوند. با طرح لبخند میتوان به زیبایی دندان ها بسیار کمک کرد.مشکل ارتودنسی دندان در واقع هم در کودکان و هم در بزرگسالان شایع است.در این مقاله به بحث نامرتبی دندان، علائم و درمان آن می پردازیم.

نامرتبی و بی نظمی دندان‌ها باید درمان شود، زیرا:

  • از شسته شدن تمام سطوح دندان در هنگام مسواک زدن، جلوگیری می‌کند.
  • باعث پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.
  • باعث افزایش احتمال بروز بیماری‌های لثه می‌شود.
  • از عملکرد و کارایی صحیح دندان‌ها جلوگیری می‌کند.
  • در زیبایی خنده تأثیر منفی دارد.

علائم و نشانه‌های به‌هم‌ریختگی و نامرتبی دندان‌ها


حتماً سؤال شما این است که از کجا بدانیم که به درمان ارتودنسی نیاز داریم؟ ما همیشه توصیه می‌کنیم که در صورت داشتن مشکلات و علائم زیر برای مشاوره به یک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید:

  • جلو‌آمدگی و بیرون‌زدگی دندان‌ها از محل اصلی خود و  بی نظمی دندان ها
  • داشتن مشکلاتی در هنگام جویدن و گاز گرفتن لب یا زبان بواسطه دندان کج
  • شلوغی و نامرتبی شدید دندان‌ها یا وجود فاصله بین دندان‌ها
  • داشتن مشکل برای کشیدن نخ دندان و مسواک زدن به علت نامرتبی و تراکم و فشردگی دندان‌ها
  • مکیدن انگشت در کودکان باعث تغییر فرم فک و نامرتبی و به هم ریختگی دندان می گردد .
  • درصورتی‌که از ظاهر دندان‌های خود راضی نیستید و همیشه سعی می‌کنید لبخند خود را پنهان کنید، می توانید برای اصلاح طرح لبخند خود به یک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.

درمان به‌هم‌ریختگی و نامرتبی دندان‌ها


 درصورتی‌که دندان‌های شما شلوغ، به‌هم‌ریخته و نامرتب است، در جویدن یا گاز گرفتن مشکل دارید یا دندان‌های فک بالایی و پایینی شما به‌طور مناسبی روی هم قرار نمی‌گیرند، روش‌های مختلفی برای مرتب کردن و بستن فاصله بین دندانها از جمله ارتودنسی ثابت یا متحرک وجود دارد.

بسیاری از دندان‌پزشکان عمومی ‌برخی درمان‌های ابتدایی ارتودنسی را برای مرتب کردن دندان‌ها و رفع فاصله بین دندان ها به عهده می‌گیرند و انجام می‌دهند؛ اما متخصصین ارتودنسی در این زمینه به‌طور خاص آموزش دیده‌اند و تجربه و مهارت دارند و می‌توانند هرگونه اختلالات فکی و دندانی را درمان کنند.

2

انواع ارتودنسی:

ارتودنسی به روش معمول (با براکت‌های فلزی)

معمول‌ترین و درواقع سنتی‌ترین روش برای انجام ارتودنسی بزرگسالان و کودکان، استفاده از براکت‌های فلزی است و چیزی که با شنیدن کلمه "ارتودنسی" در ذهن  اکثر مردم می‌آید، همین براکت‌های فلزی هستندبراکت‌های فلزی یکی از قدیمی‌ترین روش‌های انجام درمان ارتودنسی و رفع فاصله بین دندان کودکان هستند. با پیشرفت‌های بسیار زیادی که در تکنولوژی ساخت وسایل ارتودنسی و تولید مواد مورد استفاده در ارتودنسی ایجاد شده، امروزه انواع مختلف دیگری از براکت‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند که کوچک‌تر هستند و کمتر جلب‌توجه می‌کنند و گاها اصلاً قابل‌رؤیت نیستند. نوع سیمی که براکت‌های دندانی را به هم متصل می‌کند نیز تغییر کرده و با استفاده از تکنولوژی جدید از سیم‌هایی استفاده می‌شود که از گرمای بدن شما برای حرکت دادن و تغییر جهت دادن دندان‌ها استفاده می‌کند و درد و ناراحتی کمتری را نیز برای بیمار به همراه دارد.

ارتودنسی همرنگ دندان (براکت‌های سرامیکی)

براکت‌های سرامیکی هم‌اندازه و هم‌شکل براکت‌های فلزی، اما به رنگ شیشه‌ای (همرنگ دندان) هستند و کمتر قابل‌رؤیت می‌باشند. می‌توان برای متصل کردن براکت‌های سرامیکی (همرنگ دندان) از سیم‌های همرنگ دندان ( ارتودنسی نامریی) نیز استفاده کرد. ارتودنسی با براکت فلزی و براکت‌های سرامیکی، هر دو، از سه بخش تشکیل شده است:

  • براکت‌ها: براکت‌ها قطعه‌های کوچکی هستند که توسط چسب مخصوصی روی دندان چسبانده می‌شوند و در تمام طول مدت درمان ارتودنسی روی دندان باقی می‌مانند.
  • سیم ارتودنسی: سیم مخصوص ارتودنسی که سیم فلزی بسیار نازک است که از بین براکت‌ها عبور می‌کند و آن‌ها را به هم متصل می‌کند و باعث فشار آوردن به دندان‌ها و حرکت آن‌ها در جهت موردنظر پزشک می‌شود.
  • کش (حلقه) الاستیکی: کش‌های الاستیکی یا حلقه‌ها قطعات پلاستيكي براي اتصال سيم‌هاي ارتودنسي به براكت‌ها هستند. اين قطعات دايره‌اي شكل به رنگ‌هاي مختلف (و همچنین دارای رنگ شیشه‌ای) بوده و بيماران می‌توانند برحسب سليقه خود از بین آن‌ها انتخاب کنند.

بسیاری از بزرگسالان تمایلی به استفاده از بریس‌ها، یا دستگاه‌های ارتودنسی نداشته و نمی‌خواهند هزینه بستن فاصله بین دندان ها به روش ارتودنسی را تقبل کنند و  برای صاف کردن دندان‌هایشان وقت و هزینه صرف کنند. اما برای کسانی که می‌خواهند اکلوژن‌شان را اصلاح کنند، ارتودنسی ارزش این سرمایه‌گذاری را دارد. ارتودنسی راه بسیار خوبی برای اصلاح مشکلات بایت و برخی مشکلات زیبایی دندان‌ها است. البته، اگر مشکل بایت ندارید و تنها می‌خواهید لبخند زیباتری داشته باشید، ارتودنسی سریع بهترین گزینه برای شما است. قیمت ارتودنسی سریع به تعداد دقيق دندان‌هايي که بايد مورد عمل قرار بگيرند بستگي دارد. به طور کلي ارتودنسي سريع را مي‌توان معادل با نصب ونير پورسلاين بر روي دندان‌هاي جلويي هم در بالا و هم پايين در نظر گرفت. هزینه ارتودنسی سریع هم معمولاً به ازاي هر دندان محاسبه مي‌شود.

وسایل ارتودنسی

استفاده از برخی وسایل مخصوص ارتودنسی بخش دیگری از روند درمان ارتودنسی است که ممکن است برای برخی از بیماران لازم باشد. وسایل ارتودنسی ممکن است ثابت باشند و به ارتودنسی متصل شوند و یا متحرک باشند و قابل گذاشتن و برداشتن باشند. وسایلی مانند هدگیر برای کنترل رشد و حرکت دندان‌ها در جهت‌های بسیار خاص استفاده می‌شود. استفاده از وسایل ارتودنسی در طول درمان موقتی است و زمانی که وسایل مخصوص ارتودنسی تأثیری را که مدنظر پزشک بوده، بگذارند دیگر از آن‌ها استفاده نمی‌شود. همه‌ی افراد در طول درمان به استفاده از این وسایل نیاز پیدا نمی‌کنند. در طول جلسه مشاوره که قبل از شروع درمان انجام می‌شود، متخصص ارتودنسی به شما خواهد گفت که به‌احتمال‌زیاد به چه نوع درمان ارتودنسی و وسایلی برای مرتب سازی و رفع فاصله بین دندانها  نیاز خواهید داشت و طول دوره درمان حدوداً چه مدت است. دقیقاً مانند کل پروسه درمان، وسایل ارتودنسی نیز زمانی بیشترین تأثیر را می‌گذارند که دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند.

مراحل درمان ارتودنسی

بررسی و ثبت وضعیت فک و دندان‌ها

اولین قدم بررسی وضعیت فعلی دندان‌ها و ثبت آن می‌باشد. برای بررسی و ثبت وضعیت فک و دندان‌ها از روش‌های رادیوگرافی، گرفتن قالب از دندان‌ها، ثبت مشاهدات پزشک و عکس‌برداری از دندان‌ها استفاده می‌شود. البته ممکن است در طول درمان نیز پزشک انجام مجدد رادیوگرافی یا گرفتن قالب از دندان‌ها را تجویز کند. در انتهای درمان نیز برای ارزیابی و ثبت نتایج نهایی یک‌بار دیگر از این روش‌ها  استفاده می‌شود.

 باندینگ (قرار دادن براکت‌ها روی دندان)

قدم بعدی جلسه‌ی باندینگ است. جلسه‌ی باندینگ، طولانی‌ترین جلسه‌ی درمانی در کل پروسه‌ی ارتودنسی است و ممکن است تا یک ساعت و نیم طول بکشد. طی این جلسه متخصص ارتودنسی دندان‌های شما را شستشو می‌دهد و برای گذاشتن براکت و وسایل ارتودنسی آماده می‌کند. سپس متخصص ارتودنسی شروع به چسباندن براکت‌ها روی دندان‌ها می‌کند. در این حین او از قالب دندان‌های شما و عکس‌های رادیوگرافی استفاده می‌کند تا بتواند براکت‌ها را در موقعیت و جای مناسب قرار دهد. براکت‌ها به‌وسیله چسب مخصوصی روی دندان چسبانده می‌شود و برای محکم کردن این چسب از تابش نور مخصوص استفاده می‌شود.

بعد از چسباندن تمامی‌براکت‌ها، متخصص ارتودنسی شروع به قرار دادن سیم ارتودنسی در براکت‌ها می‌کند. برای نگه‌داشتن سیم ارتودنسی در براکت‌ها از کش‌های الاستیکی (حلقه‌های ارتودنسی) استفاده می‌شود.

با پایان یافتن کار باندینگ، پزشک متخصص یا کادر کلینیک تمامی‌توصیه‌های لازم برای مراقبت های ارتودنسی و از براکت‌ها و اطلاعات لازم را به شما می‌گویند و تمامی ‌باید‌ها و نباید‌ها را به شما گوشزد خواهند کرد تا مطمئن شوند روند درمان شما به سرعت و بدون هیچ مشکلی پیش خواهد رفت.

جلسات تنظیم ارتودنسی

بعد از این که براکت‌ها و سیم ارتودنسی روی دندان شما قرار گرفت، دندان‌های شما به تدریج شروع به حرکت کردن می‌کند. شما باید هر چند هفته یک بار برای تنظیم مجدد ارتودنسی نزد دندانپزشک بروید. جلسات تنظیم ارتودنسی معمولا هر 4 تا 6 هفته یک‌بار است. هر جلسه بسیار کوتاه است و خیلی طول نمی‌کشد. علاوه‌بر تنظیم مجدد ارتودنسی و سفت کردن سیم ارتودنسی، پزشک شما در مورد نحوه مراقبت از براکت‌ها، رعایت بهداشت دندان‌ها و نحوه استفاده از وسایل ارتودنسی با شما صحبت می‌کند و به سوالات شما پاسخ می‌دهد.

بهترین راه برای سرعت دادن به روند درمان ارتودنسی و رسیدن به بهترین نتایج، حضور به موقع در تمامی‌جلسات تنظیم ارتودنسی و انجام کامل تمامی ‌دستورات متخصص ارتودنسی می‌باشد.

جلسه‌ی دی‌باند (برداشتن براکت‌ها)

بعد از این که درمان ارتودنسی شما کامل شد و همه‌ی دندان‌ها کاملا ردیف شدند و به صورت دلخواه در آمدند، پزشک براکت‌ها را از روی دندان‌ها بر می‌دارد. جلسه‌ی دی باند بسیار خوشایند است و بسیاری از بیماران  این روز را جشن می‌گیرند، چون بالاخره بعد از یک دوره طولانی مدت درمان، نتایج زحمات خود را می‌بینند.  طی جلسه‌ی دی‌باند، کش‌های الاستیکی، سیم ارتودنسی و براکت‌ها از روی دندان شما برداشته می‌شود و سپس دندان‌های شما شست و شو داده می‌شود و جرم گیری دندان نیز انجام می‌شود. بعد از آن بهترین و دوست داشتنی‌ترین قسمت آغاز می‌شود، شما می‌توانید در آینه نگاه کنید و برای تکمیل پرونده شما از دندان‌های شما و ظاهر جدید شما عکس گرفته می‌شود تا بتوان این عکس‌ها را با عکس‌های اولیه مقایسه کرد.

گذاشتن پلاک

گذاشتن پلاک آخرین مرحله از درمان ارتودنسی است. علت گذاشتن پلاک  این است که مطمئن شویم زحمات شما نتیجه می‌دهد و ظاهر جدید شما زیبایی خود را حفظ می‌کند. ممکن است بعد از درمان ارتودنسی باز هم دندان‌ها حرکت کنند که طبیعتا باعث بهم‌ریختگی مجدد دندان‌ها می‌شود. با استفاده از پلاک از حرکت مجدد دندان‌ها جلوگیری می‌شود. پلاک‌ها در دو نوع ثابت و متحرک وجود دارند. پلاک‌های ثابت به پشت دندان‌های شما چسبانده می‌شوند و پلاک‌های متحرک که از جنس پلاستیک و سیم هستند قابل گذاشتن و برداشتن توسط بیمار هستند.

روش‌های درمانی جایگزین

ارتودنسی یکی از پرکاربرد‌ترین و محبوب‌ترین راه‌ها برای مرتب کردن و ردیف کردن دندان‌ها و رفع فاصله بین دندان است.  در روش ارتودنسی یک سری براکت روی دندان‌های شما چسبانده می‌شود، این براکت‌ها توسط سیم ارتودنسی به هم متصل می‌شوند و این دو به کمک هم، دندان‌ها را حرکت می‌دهند. این کلینیک خدمات ارتودنسی با براکت‌های فلزی و براکت‌های سرامیکی (همرنگ دندان) را ارائه می‌دهد. براکت‌های سرامیکی یا همرنگ دندان را می‌توان با سیم‌های نامرئی به کار برد تا کمتر نمایان باشد.

یکی دیگر از روش‌های درمان ارتودنسی، استفاده از روش اینویزیلاین یا ارتودنسی نامرئی و ارتودنسی لینگوال یا زبانی است که برای برخی بیماران مناسب است.  متخصص ارتودنسی شما طی جلسه‌ی مشاوره تمامی ‌گزینه‌های درمانی که پیش رو دارید و هزینه ارتودنسی لینگوال را به شما معرفی خواهد کرد.