سفید کردن دندان و بلیچینگ

یکی از روش های درمانی در حوزه دندان که برای زنان و مردان بطور مشابه در همه جهان مورد استفاده قرار می گیرد، روش درمانی سفید کردن دندان (بلیچینگ) و جرم گیری دندان است که استفاده از این روش درمانی به صورت بی خطر برای افراد با هر بودجه، چارچوب زمانی و خلق و خو امکان پذیر است. صرف نظر از اینکه روش سفید کردن دندانها در مطب دندانپزشک یا با استفاده از کیت های خانگی خریداری شده از داروخانه در منزل انجام شود، روش سفید کردن دندان و ارتودنسی یک روش فراگیر و رایج در بین افراد مختلف برای زیبایی طرح لبخند می باشد. در نتیجه با استفاده از سفید کننده دندان می توان نتایج بلند مدت و کوتاه مدت مشاهده کرد. در حقیقت همه افرادی که به دنبال استفاده از این روش اصلاح طرح لبخند هستند، می توانند بهبود متوسط تا چشمگیر در درخشانی و سفید شدن دندان های خود در زمان لبخند مشاهده کنند. به هر حال باید توجه کرد که سفید کردن دندان و نتایج آن دایمی نبوده و با انجام مراقبت های لازم می تواند دوام بیشتری داشته باشد. اکثر ما به لطف پوشش پرسلاین مانند مینای دندان دارای دندان های درخشان و سفید هستیم. این پوشش از کریستال های میکروسکوپی تشکیل شده که برای حفاظت از دندان درباره اثرات ناشی از جویدن و ساییدن دندان ها به یکدیگر، آسیب و حمله های اسیدی در نتیجه استفاده از شکر طراحی شده است. اما با گذشت زمان مینای دندان از بین می رود و با شفاف شدن خود این امکان را ایجاد می کند که رنگ زرد مربوط به لایه های زیرین دندان یعنی ماده اولیه هسته دندان قابل مشاهده شود. در طول مدت زمان استفاده از دندان برای جویدن، ماده اصلی عاج دندان دست نخورده باقی می ماند و این موضوع در حالی است که میلیون ها ترک ریز در مینای دندان ایجاد می شود. این ترک های ریز و نیز فضای ایجاد شده بین ماده کریستالی مینای دندان محلی است که امکان تجمع مواد غذایی و آلودگی در آن وجود دارد. در نتیجه، ظاهر دندان کدر و رنگ پریده می شود. روش اصلاح طرح لبخند دندان با سفید کردن دندان می تواند آلودگی و مواد غذایی باقی مانده را از بین ببرد و ترک های ایجاد شده در سطح مینای دندان را باز گذاشته و در معرض مواد خارجی قرار دهد. بعضی از این ترک ها بلافاصله با استفاده از بزاق دوباره پر می شوند، در حالی که ترک های دیگر با مواد غذایی ارگانیک مجدداً پر خواهند شد.

تفاوت سفید کردن دندان و بلیچینگ

مطابق بیانیه های FDA، اصطلاح « بلیچینگ دندان » فقط زمانی استفاده می شود که امکان تمیز کردن دندان فراتر از رنگ طبیعی آن وجود داشته باشد. بنابراین هر محصول تمیز کننده (مثل یک خمیر دندان) از نظر تکنیکی یک سفید کننده دندان محسوب می شود. مطمئناً، اصطلاح سفید کننده بهتر از بلیچینگ به نظر می رسد و به همین خاطر حتی زمانی که محصولات حاوی بلیچ نیز توضیح داده می شوند، از اصطلاح سفید کننده برای انجام این کار استفاده می شود.

تغییر رنگ دندان

دو نوع اصلی کدر شدن دندان وجود دارد که عبارتند از: کدر شدن خارجی و کدر شدن داخلی.

کدر شدن خارجی: حالتی است که سطح خارجی دندان به واسطه استفاده از نوشیدنی ها، غذاها و تنباکو، و فرسایش تدریجی دندان کدر شده و باعث تغییر رنگ این سطح خارجی می شود. تاثیر کدر شدن سطحی دندان ناچیز است و امکان حذف آن از طریق مسواک زدن و تمیز کردن دندان ها وجود دارد. در حالتی که کدر شدن دندان جدی تر باشد، برای رفع این مشکل نیاز به استفاده از روش های پیچیده تر همچون بلیچینگ دندان وجود دارد. کدر شدن سطح خارجی دندان می تواند به لایه داخلی دندان نفوذ کرده و در صورت درمان نشدن باعث ایجاد خال های رنگی بر روی دندان شود.

کدر شدن داخلی: حالتی است که در آن سطح داخلی دندان تحت تاثیر قرار می گیرد. کدر شدن داخلی می تواند در نتیجه بالا رفتن سن، وارد شدن آسیب به مینای دندان در طول دوره شکل گیری (برای مثال در نتیجه مصرف تتراسیکلین) و یا مصرف زیاد فلوراید برای دندان های فرد ایجاد شود. در گذشته، تصور می شود که کدر شدن داخلی نسبت به ترمیم آن با استفاده از بلیچینگ بسیار مقاوم است. امروزه، متخصصان زیبایی دندان اعتقاد دارند که حتی کدر شدن های داخلی عمیق دندان نیز با مصرف نظارت شده مواد سفید کننده در منزل و تداوم استفاده از آنها برای ماه ها یا حتی سال ها قابل درمان هستند. اگر بکارگیری همه این روش ها موفقیت آمیز نبود، می توان از روش های زیبایی خنده جایگزین برای درمان کدر شدن داخلی استفاده کرد که برای مثال در این زمینه می توان از پوشش ونیر استفاده کرد.

علل

  • سن: در عمل رابطه مستقیم بین رنگ دندان و سن وجود دارد. در طول سال ها، دندان ها در نتیجه فرسایش و انباشته شدن تیرگی بر روی آن ها کدر می شود. نوجوانان در صورت استفاده از سفید کننده دندان با نتایج شگفت انگیز و فوری مواجه خواهند شد. در افراد بیست ساله، دندان ها شروع به زرد شدن می کنند و روش‌های سفید کردن دندان ممکن است کمی سخت تر شود. در سن چهل سالگی، دندان ها به رنگ قهوه ای در می آیند و نیاز بیشتری به مراقبت از آنها وجود خواهد داشت. در سن پنجاه سالگی، دندان ها دچار تیرگی بسیار جدی خواهند شد که امکان بر طرف کردن آن به سختی وجود دارد، اما انجام این کار به هیچ وجه غیر ممکن نیست.
  • رنگ اولیه: همه ما به صورت ذاتی مستعد داشتن دندان هایی هستیم که رنگ آنها از زرد مایل به قهوه ای تا خاکستری مایل به سبز است و این رنگ در طول زمان بیشتر می شود. به هر حال دندان های زرد مایل به قهوه ای واکنش بهتری به بلیچینگ در مقایسه با دندان های خاکستری مایل به سبز نشان می دهند.
  • نیم شفافی و نازک شدن: این مسئله یک ویژگی ژنتیکی است که با بالا رفتن سن تشدید می شود. با وجودی که با گذشت زمان همه دندان ها ظاهر نیمه شفاف پیدا می کنند، دندان هایی که مات شده و ضخیم هستند دارای یک مزیت نسبی هستند: این دندان ها در معرض نور شفاف تر به نظر می رسند، درخشش بیشتری دارند و واکنش بهتری نسبت به بلیچینگ از خود نشان می دهند. دندان هایی که نازک تر و شفاف تر هستند که در اکثر مواقع دندان های جلو از این ویژگی ها برخوردارند، از ماده کافی برای روش بلیچینگ برخوردار نیستند. تنها ویژگی غیر قابل درمان با استفاده از روش های سفید کردن در حوزه دندان پزشکی زیبایی مسئله شفافیت دندان است.
  • عادت های غذا خوردن: عادت مصرف شراب قرمز، قهوه، چای، کولا، هویج، پرتقال و سایر نوشیدنی های حاوی رنگ و غذاهای حاوی شکر با گذشت زمان باعث تیره شدن دندان به میزان زیاد می شود. علاوه بر این، غذاهای اسیدی همچون مرکبات و سرکه می تواند باعث فرسایش مینای دندان شود. در نتیجه، سطح دندان شفاف تر می شود و رنگ زرد ماده اصلی دندان برای افراد دیگر قابل مشاهده خواهد بود.
  • عادت سیگار کشیدن: مصرف نیکوتین باعث باقی ماندن رنگ متمایل به قهوه ای بر روی دندان می شود که به سرعت به ساختار دندان نفوذ می کند و باعث تغییر رنگ داخلی آن می شود.
  • داروها و مواد شیمیایی: استفاده از تتراسیکلین در طول زمان شکل گیری دندان باعث ایجاد رنگ خاکستری تیره یا قهوه ای تیره بر روی دندان می شود که امکان حذف آن به سختی وجود دارد. استفاده زیاد از ماده فلوراید نیز می تواند باعث ابتلا به مسمومیت ناشی از فلوراید یا فلوروسیس شود که در نتیجه آن لکه های سفید رنگ بر روی دندان ایجاد می شود.
  • دندان قروچه: از عواملی است که در نتیجه استرس ایجاد می شود و می تواند باعث اضافه شدن ترک های ریز بر روی دندان شده و لبه دندان که برای گاز گرفتن استفاده می شود را تیره نماید.
  • آسیب: افتادن و سایر صدمه های احتمالی وارد شده به دندان می تواند باعث ایجاد ترک های زیاد بر روی دندان شود که محل اصلی جمع شدن مقادیر زیاد آلودگی و مواد غذایی باقیمانده پس از خوردن غذا است.

روش های سفید کردن دندان

30

در حال حاضر سه انتخاب اصلی برای سفید کردن دندان ها وجود دارد. این روش ها در زمینه استفاده از مقادیر متفاوت پراکسید و دفعات استفاده با یکدیگر متفاوت هستند.

در مطب دندانپزشک

بهبودی فوری یکی از مزایای اصلی رفع جرم دندان و سفید کردن دندان ها در مطب دندان پزشک است. در این روش به دقت از مقدار نسبتاً زیاد ژل پراکسید با تمرکز بالا به صورت کنترل شده استفاده می شود و این روش باید توسط دندان پزشک یا تکنیسین آموزش دیده پس از حفاظت لثه با استفاده از پوشش مخصوص انجام شود. معمولاً، پراکسید بر روی دندان در فواصل زمانی 15 تا 20 دقیقه ای باقی می ماند که در اکثر موارد امکان اضافه کردن مدت زمان آن تا یک ساعت نیز وجود دارد. کسانی که با مشکلات جدی در این رابطه مواجه هستند احتمالاً باید چند جلسه از این روش درمانی استفاده کنند یا ممکن است از آنها خواسته شود سیستم سفید کردن دندان به صورت خانگی را مورد استفاده قرار دهند. هزینه سفید کردن دندان در مطب دندان پزشک بستگی به پزشک شما و تعداد جلسات درمانی دارد.

روش های خانگی

بسیاری از دندان پزشکان ممکن است به بیماران خود توصیه کنند از ابزارهای سفید کردن دندان و درمان جرم دندان  در خانه برای دستیابی به بهترین نتایج در بلند مدت استفاده کنند. استفاده از این ابزارها به سادگی برای بیمار امکان پذیر است و در آنها ژل پراکسید با تمرکز به نسبت کم بر روی دندان برای یک ساعت یا بیشتر باقی می ماند (گاهی اوقات برای تمام طول مدت شب). هر چه درصد پراکسید استفاده شده در این حالت کمتر باشد، احتمالاً ایمنی ناشی از آن بر روی دندان طولانی مدت تر است. این ژل با استفاده از سینی های مخصوص ساخته شده که شبیه محافظ دندان است، بر روی دندان قرار می گیرد. قیمت سفید کردن دندان به این روش و رفع زردی دندان کمتر از انجام آن در مطب دندانپزشک می باشد.

روش های بلیچینگ

  • ارزان ترین و مناسب ترین انتخاب ها برای سفید کردن و رفع زردی دندان بلیچینگ قابل تهیه از بازار است که در آن از ابزارهای سفید کننده همراه با ژل بلیچینگ با تمرکز کمتر نسبت به ابزارهای سفید کننده خانگی دندان استفاده می شود. در این حالت قرار گرفتن ژل بر روی دندان ها از طریق ابزارهای مختلف امکان پذیر است. در بسیاری از موارد، استفاده از این روش می تواند چند دندان جلویی را سفید کند، در حالی که در صورت استفاده از سینی میتوان همه دندان های قابل رویت در زمان لبخند زدن را سفید کرد. هزینه این روش نسبتا کم می باشد
  • استفاده از بلیچ برای سفید کردن دندان در مطب روشی است که در صورت نیاز به نتایج فوری از پر اکسید هیدروژن استفاده می کند و می تواند نتایج موثر و فوری به همراه داشته باشد. هنگامی که این ماده در بلیچینگ دندان استفاده می شود، می تواند تقریباً از 9 تا چهل درصد ناحیه دندان را پوشش دهد.

در مقابل، استفاده از بلیچ برای سفید کردن دندان در خانه در صورت استفاده از پر اکسید کاربامید سرعت عمل کمتری دارد و این ماده می تواند به پراکسید هیدروژن شکسته شود. پر اکسید کاربامید یک سوم قدرت پراکسید هیدروژن را دارد. این موضوع به این معنی است که یک استفاده 15 درصدی از این ماده تقریباً معادل 5 درصد پر اکسید هیدروژن تاثیر دارد.

31

نتایج

انتظارات ناشی از سفید کردن دندان ذهنی است و از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد. بسیاری از افراد بلافاصله از نتایج حاصل از این روش درمانی خشنود می شوند، در حالی که ممکن است برخی افراد از این نتایج نا امید شوند. قبل از شروع استفاده از این روش درمانی، از دندان پزشک خود درباره ایده واقع بینانه از نتایج حاصل از این روش و مدت زمان دوام آن سوال کنید. در حقیقت انتظارات فرد نقش کلیدی در سفید کردن دندان ها دارد. در مطب دندان پزشک، رنگ دندان قبل و بعد از سفید کردن دندان با استفاده از راهنمای رنگ بررسی می شوند. این راهنما یک الگوی تهیه شده برای طیف رنگ دندان است. دندان پزشک همچنین می تواند از این راهنما در هنگام انتخاب عاج دندان و سایر ابزارهای بکار رفته بر روی دندان استفاده کند. این راهنمای رنگ استاندارد دارای 16 طیف رنگ است که بطور سیستماتیک از رنگ روشن به تیره در چهار گروه رنگ تهیه شده و به صورت بین المللی برای بررسی رنگ دندان ها استفاده می شود. با وجودی که سفید کردن دندان می تواند تا 9 درجه یا بیشتر دندان ها را سفید کند، اکثر روش هایی که در آنها از بلیچ استفاده می شود تنها می تواند دو تا هفت درجه رنگ دندان را روشن کند. دندانپزشک با توجه به وضعیت شما و انتظارات شما بهترین روش سفید کردن دندان را برای شما تجویز می کند.

نکات مهم

علاوه بر عامل های خطر ارائه شده، یک تعداد از اقدامات احتیاطی نیز باید قبل از سفید کردن دندان انجام شود که این اقدامات به شرح زیر هستند:

  • استفاده نادرست از بلیچینگ می تواند باعث سفید شدن «غیر عادی» دندان ها شود.
  • نتایج سفید شدن دندان بطور کامل تا حدود دو هفته پس از بلیچینگ قابل مشاهده نیست. این موضوع یک مسئله مهم در زمانی است که شما قصد دارید از پوشش های سرامیکی بر روی دندان های خود استفاده کنید و می خواهید مطمئن شوید که رنگ آنها با رنگ جدید دندان های شما هماهنگی و مطابقت دارد.
  • اگر قصد دارید از باندینگ سرامیکی، پوشش ونیر یا سایر ابزرهای مانند آن به عنوان بخشی از برنامه درمانی خود استفاده کنید، باید حداقل دو هفته پس از بلیچینگ صبر کنید تا به این ترتیب از هماهنگی رنگ آنها با رنگ دندان های خود مطمئن شوید.
  • به منظور اجتناب از چند رنگی شدن دندان ها، نیاز است که ابزارهای بازیابی استفاده شده بر روی دندان ها پس از بلیچینگ جایگزین شوند.
  • لثه های دارای عقب رفتگی اغلب ریشه های زرد رنگ دندان را در خط لثه نشان می دهند. از بین بردن این رنگ زرد با استفاده از بلیچ دشوار است.
  • زنان باردار یا شیر ده باید از سفید کردن دندان خودداری کنند، زیرا تاثیر بالقوه ناشی از بلعیدن مواد سفید کننده دندان بر جنین یا فرزند هنوز ناشناخته است.

ماندگاری و دوام

برای افزایش دوام نتایج حاصل از روش درمانی سفید کردن دندان، دندان پزشک احتمالاً پیشنهادات زیر را به شما ارائه خواهد کرد:

  • استفاده از روش های حفظ سفیدی دندان که بلافاصله پس از این روش یا در فواصل زمانی مشخص همچون سالی یک بار انجام می شود.
  • اجتناب از مصرف غذاها و نوشیدنی هایی که رنگ دندان ها را تیره می کند. انجام این کار باید حداقل برای مدت یک هفته پس از سفید کردن دندان انجام شود.
  • در هر زمان ممکن، استفاده از نی برای مصرف نوشیدنی هایی که رنگ دندان ها را تیره می کند.
  • حفظ سلامت دهان و دندان در سطح مناسب با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن پس از غذا خوردن و قبل از خواب.

عوارض

سفید کردن دندان یک روش درمانی بی خطر است که بطور مستقیم بر روی دندان ها انجام می شود. به هر حال، هنگام استفاده از روش بلیچینگ خطرات مشخصی نیز وجود دارد که شما باید از آنها آگاه باشید.

روش های قدیمی بلیچینگ دندان بسیار دردناک بودند و باعث ایجاد التهاب می شدند. این موضوع در حالی است که روش های سفید کردن دندان یا بلیچینگ با لیزر فقط بر نواحی بسیار خاص دندان ها متمرکز می شوند و به این ترتیب می توان از بروز عوارض احتمالی پیشگیری کرد. حجم وسیع پژوهش ها و مطالعات کلینیکی انجام شده در این حوزه نشان می دهد سفید کردن دندان با لیزر تحت نظارت دندانپزشک متخصص بی خطر و ایمن است. به هر حال تقبل قیمت سفید کردن دندان با لیزر برای کودکان زیر 16 سال و زنان باردار توصیه نمی شود.

این خطرات به شرح زیر هستند:

حساسیت: روش بلیچینگ می تواند باعث افزایش موقت حساسیت دندان نسبت به دما، فشار و تماس شود. احتمال ایجاد این مشکل بطور خاص در زمانی بیشتر است که این روش درمانی در مطب دندان پزشک استفاده می شود. در این حالت بلیچ با تمرکز بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و به همین خاطر تاثیر بیشتری بر روی دندان ها دارد. برخی افراد ممکن است با درد به صورت تیر کشیدن در ناحیه پایین دندان های جلوی خود در این رابطه مواجه شوند. افرادی که دارای مشکلات عقب رفتن لثه، ترک های عمده در دندان و مشکلاتی از این قبیل، با بیشترین احتمال با حساسیت دندان در نتیجه سفید کردن مواجه می شوند. علاوه بر این گزارش بررسی های انجام شده نشان می دهد افراد مو قرمز با ریسک بیشتر حساسیت دندان و آسیب های مربوط به آن مواجه هستند. ایجاد حساسیت دندان بیشتر از یک یا دو روز طول نمی کشد، اما در مواقع خاص ممکن است تا یک ماه ادامه داشته باشد. بعضی از دندان پزشکان پیشنهاد می دهند از خمیردندان حاوی پتاسیم نیترات برای دندان های دارای حساسیت استفاده شود.

سوزش لثه: تقریباً بیش از نیمی از کسانی که از سفید کننده های پراکسید استفاده می کنند با سوزش لثه مواجه می شوند. این سوزش معمولاً تا هفت روز ادامه پیدا می کند و با توقف استفاده از بلیچینگ یا کاهش تمرکز پر اکسید کمتر می شود.

دندان های رنگارنگ: روش های بازیابی همچون باندینگ، عاج دندان یا روکش پرسلین تحت تاثیر بلیچ قرار نمی گیرند و به همین خاطر رنگ آنها به صورت عادی باقی می ماند. در نتیجه پس از سفید کردن دندان های فرد رنگ های متفاوت پیدا می کنند که به آن در اصطلاح «دندان های رنگارنگ» گفته می شود.

در بعضی از موارد ممکن است دندانپزشک سفید کردن دندان را تجویز نکند، بعضی از این موارد منع مصرف عبارتند از باردار بودن، شیردهی، بیماری لثه، مینای ضعیف دندان، حساس بودن دندان ها و... . یکی از روش های مفید برای سفید کردن سریع دندان استفاده از لیزر دندانپزشکی می باشد. درمان های گیاهی مثل استفاده از جوش شیرین نیز در صورت صلاحدید دندانپزشک می تواند مفید باشد.

هزينه سفيد كردن دندان با ليزر یکی از گران‌تر گزینه‌ها برای بهبود ظاهر دندان‌های لکه‌دار یا بدرنگ است.‌ البته، این گزینه نسبت به محصولات سفیدکننده مورد استفاده در خانه چندین مزیت دارد. محصولات مورد استفاده در خانه، می‌بایست به مدت چند هفته یا بیشتر به‌طور روزانه مصرف شوند. اما، درمان سفید کردن دندان با لیزر یک ساعت طول می‌کشد، هر چند که ممکن است به چند جلسه درمان نیاز باشد. به عقیده دندانپزشکان محصولات حرفه‌ای سفیدکننده دندان نتیجه بهتری نسبت به نوارهای سفیدکننده دندان و سایر محصول بهبوددهنده لبخند مورد استفاده در خانه دارند. البته، در چند تحقیق روش سفید کردن دندان در مطب با سایر روش‌ها مقایسه شده است.