پروتز ثابت و متحرک دندان چیست؟ انواع و هزینه آن

اصطلاح پروتز دندان به دندان مصنوعی یا ابزارهای جایگزین دندان ها اشاره دارد. این پروتزها می تواند یک مجموعه از روکش های ساده که برای کمک به یک دندان استفاده می شود تا پروتز دندان کامل که به منظور جایگزینی با همه دندان ها در نظر گرفته شده و در اصطلاح به آن دندان مصنوعی گفته می شود را در بر گیرد. پروتز های دندان همچنین توسط دندانپزشک برای اهداف زیبایی طرح لبخند و نیز درمانی مورد استفاده قرار می گیرد. بیمارانی که نیاز به پروتز دارند معمولاً با مشکلات خاص در ارتباط با گاز گرفتن و نیز احساس خجالت به خاطر دندان های از بین رفته و ظاهر فیزیکی نامناسب مربوط به آن مواجه هستند و خواستار اصلاح طرح لبخند هستند . انواع این پروتز ها عبارتست از پروتز ثابت و پروتز متحرک دندان که در ادامه به شرح آن پرداخته می شود

انواع

1




در ادامه انواع پروتز های دندان ( انواع پروتز ثابت و پروتز متحرک دندان ) شرح داده شده است.

روکش دندان

هنگامی که یک دندان شکسته شده یا آسیب ببیند، اما ریشه آن سالم باشد، امکان استفاده از یک روکش یا پروتز دندان توسط دندان پزشک برای بیمار وجود دارد. در این رویه، نواحی آسیب دیده دندان برداشته شده و یک بخش کوچک از دندان باقی می ماند که این بخش در برگیرنده ریشه اصلی دندان است. در نهایت روکش شبیه مینای دندان بر روی بخش باقیمانده دندان قرار خواهد گرفت. پروتز دندان در این روش معمولاً در صورت مراقبت صحیح تا پانزده سال دوام و ماندگاری دارد، اما با گذشت زمان امکان شکستن این روکش وجود دارد. بیمارانی که از این روکش استفاده می کنند معمولاً هیچ مشکلی در رابطه با گاز گرفتن ندارند و به تدریج حتی وجود این روکش را در دهان خود احساس نخواهند کرد.

ایمپلنت

ایمپلنت های دندان یک نوع جدید از پروتز ثابت دندان است. در این حالت یک پایه تیتانیوم در استخوان فک بیمار قرار گرفته و در ادامه یک دندان جدید برای بیمار ساخته شده و بر روی این پایه قرار می گیرد.که از ایمپلنت کوتاه استفاده نمایند میتوانند در ارتودنسی دندان نیز استفاده کنند. بیمارانی که فقط چند دندان خود را از دست داده اند یا کسانی که دندان های جلوی دهان آنها از بین رفته است می توانند از این روش درمانی پروتز دندان برای رفع مشکل خود استفاده کنند. این روش درمانی هزینه به نسبت بالایی دارد و نیازی به خارج کردن ایمپلنت ها از دهان برای تمیز کردن نیست. علاوه بر این امکان جایگزینی ایمپلنت ها برای تمام دندان های از بین رفته وجود دارد. مزیت دیگر این روش عدم امکان تشخیص استفاده از پروتز ثابت دندان (ایمپلنت) در دهان به خاطر شباهت زیاد آن به دندان های طبیعی است و به همین دلیل از ایمپلنت برای اهداف زیبایی توسط متخصص ایمپلنت بطور گسترده استفاده می شود.

پلاک یا صفحات دندانی

این پروتز دندان معمولاً اشاره به دندان مصنوعی بخشی یا صفحه های دندان دارد. هنگامی که یک بیمار تعدادی از دندان های خود را در یک طرف دهان از دست می دهد یا نیاز به کشیدن چند دندان پیدا می کند، یک صفحه دندانی معمولاً برای حل مشکل وی توصیه می شود. این صفحه به کاهش مشکلات مربوط به هماهنگی دندان ها در زمان جویدن غذا در زمانی کمک می کند که دندان های بیمار از بین رفته و کشیده شوند و با دندان های جدید جایگزین نگردند. صفحه دندان به منظور قرارگیری در محل دندان های از بین رفته در نظر گرفته شده و استفاده از آن نیازمند چند جلسه ملاقات با دندان پزشک است. در این جلسات وضعیت فعلی گاز گرفتن دندان ها مورد ارزیابی قرار می گیرد و یک قالب برای تعیین ابعاد صفحه دندان مورد نیاز برای بیمار تهیه می شود. هنگامی که این پروتز دندان با توجه به اندازه گیری های انجام شده ساخته شد، امکان جایگذاری آن در دهان وجود خواهد داشت. معمولاً نیازی به خارج کردن این صفحه ها پس از قرارگیری آنها در دهان وجود ندارد و عملکرد این نوع پروتز دندان دقیقاً مشابه دندان های طبیعی است.

دندان های مصنوعی

دندان های مصنوعی یک نوع از پروتز متحرک دندان است که در زمان از بین رفتن چند دندان در فک بالا یا پایین و برای جایگزینی با دندان های از بین رفته استفاده می شود. استفاده از دندان مصنوعی در هر دو سمت بالا و پایین دهان امکان پذیر است و برای بعضی بیماران پروتز دندان کامل تجویز می شود. این نوع از پروتز جزء دسته پروتز متحرک دندان هستند و امکان خارج کردن آنها از دهان وجود دارد. علاوه بر این استفاده از این نوع پروتز متحرک دندان نیاز به تمیز کردن و مراقبت روزانه توسط بیمار دارد. روش کارگذاری دندان های مصنوعی در دهان بسیار شبیه استفاده از صفحه های دندان است. در این حالت یک قالب از وضعیت گاز گرفتن دندان ها تهیه می شود و دندان های مصنوعی با توجه به این قالب ساخته می شوند. دندان پزشک در ادامه پروتز دندان جدید را در دهان بیمار قرار داده و توصیه های لازم را برای مراقبت و تمیز نگه داشتن مناسب این دندان ها به بیمار ارائه می نماید. امروزه انواع مختلفی از دندان های مصنوعی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار از آنها استفاده می شود. انواع مختلف پروتز متحرک دندان به شرح زیر هستند:

  • دندان مصنوعی کامل: این نوع پروتز دندان زمانی استفاده می شود که هیچ دندانی روی فک های بیمار باقی نمانده باشد. این دندان های مصنوعی از دو جزء تشکیل شده اند که عبارت از دندان ها و پایه ای است که ساختار دندان را تشکیل داده و آنها را در محل نگه می دارد.
  • دندان مصنوعی بخشی آکریلیک: یک نوع خاص از پروتز است که جایگزین دندان های از بین رفته بیمار می شود و از سه بخش به شرح زیر تشکیل شده است: بخش های دندانی، یک پایه صورتی اکریلیک که نقش ساختار و چارچوب دندان ها را بر عهده دارد، و چند قلاب فلزی که پروتز دندان را نگه می دارد.
  • دندان مصنوعی متحرک: این نوع پروتز زیبایی و مقاومت بیشتری نسبت به سایر انواع پروتز دندان دارد. این پروتز ها از مواد نایلونی خاص ساخته می شود. همچنین قلاب ها از مواد مشابه به رنگ صورتی تهیه می شود و بنابراین از نظر زیبایی مناسب بوده و استفاده از آنها برای دیگران قابل تشخیص نیست.
  • دندان مصنوعی بخشی کرومیوم: این نوع از پروتز به خاطر ساختار فلزی آن بسیار مقاوم است و کوچکترین نوع دندان مصنوعی می باشد. این نوع از پروتز دندان از سه بخش اصلی به شرح زیر تشکیل شده است: چارچوب، قلاب های از جنس کرومیوم، و یک پایه از مواد اکریلیک که به عنوان نگه دارنده دندان ها عمل می کند.
  • پروتز دندان فوری: این درمان به شما اجازه می دهد بلافاصله دندان های از بین رفته خود را در یک جلسه درمانی جایگزین کنید و به این ترتیب جویدن و صحبت کردن بهتری داشته و وضعیت ظاهری دندان های خود را در طول دوره درمان لثه ها حفظ نمایید. به هر حال پروتز های دندان فوری فقط برای چند ماه قابل استفاده است و معمولاً در پایان با پروتز اصلی ساخته شده، برای دندان ها جایگزین می شود. در طول این دوره استخوان آسیب دیده بهبود پیدا می کند و به این ترتیب از لق شدن سریع پروتز دندان اصلی در صورتی که استفاده آن بلافاصله پس از کشیدن دندان ها شروع شود، جلوگیری می شود.

نحوه و مراحل

در فرآیند کارگذاری پروتز دندان یک کار گروهی بین شما، دندان پزشک شما و پریودنتیست است. پریودنتیست و دندان پزشک درباره تعیین نحوه و چگونگی آن با یکدیگر مشورت می کنند. در این حالت با توجه به شرایط خاص شما و نوع پروتز دندان انتخاب شده، پریودنتیست یک برنامه درمانی طراحی می کند که با اجرای آن می توان نیازهای درمانی و زیبایی شما را برآورده و تامین کرد.

  • جایگزینی با یک دندان خاص: اگر یکی از دندان های شما از بین رفته است، یک ایمپلنت و یک روکش برای جایگزینی آن استفاده می شود.
  • جایگزینی چند دندان: اگر شما چند دندان خود را از دست داده اید، ساخت پروتز دندان در قالب پل می تواند جایگزین دندان های از بین رفته شود.
  • جایگزینی تمام دندان ها: اگر شما تمام دندان های خود را از دست داده اید، یک پروتز کامل دندان شامل نگهدارنده پل کامل یا دندان مصنوعی کامل برای جایگزینی آن مورد استفاده قرار می گیرد.
  • بالا کشیدن سینوس: یکی از عامل های کلیدی در موفقیت پروتز دندان مقدار و کیفیت استخوانی است که ایمپلنت بر روی آن قرار می گیرد. بخش عقبی فک بالا بطور سنتی یکی از مشکل ترین نواحی برای جایگذاری موفقیت آمیز ایمپلنت دندان است و دلیل آن مقدار کم و کیفیت پایین استخوان فک است که نزدیک سینوس قرار دارد. به همین خاطر بالا کشیدن سینوس می تواند به حل این مشکل با بالا بردن سطح سینوس و گسترش استخوان مورد نیاز برای قرار ایمپلنت دندان کمک موثر کند.
  • اصلاح برآمدگی استخوان: اشکالات موجود در فک بالا یا پایین می تواند باعث شود استخوان کافی برای قرار دادن ایمپلنت های دندان در دهان وجود نداشته باشد. برای حل این مشکل، لثه در محل های دارای برآمدگی برداشته می شود و به این ترتیب مشکلات استخوانی اصلاح می گردد. در ادامه محل ترمیم استخوان با پیوند استخوان یا جایگزین های مناسب پر می شود. تجربه نشان داده اصلاح برآمدگی می تواند نقش زیاد در بهبود ظاهر و افزایش شانس شما برای استفاده از پروتز دندان موفقیت آمیز داشته باشد و در این حالت ایمپلنت های کار شده برای سال های طولانی دوام و ماندگاری دارند.

نگهداری و مراقبت

همانطور که می دانید، نگهداری از پروتز دندان ها نیازمند مراقبت کافی در خانه و ملاقات منظم با دندان پزشک است. ایمپلنت دندان شبیه دندان های خود فرد است و به همین خاطر برای نگهداری از آن به مراقبت های مشابه دندان های طبیعی نیاز است. به منظور تمیز نگه داشتن ایمپلنت و پیشگیری از ایجاد پلاک، مسواک زدن و استفاده از نخ دندان باید بطور خاص مورد توجه شما قرار گیرد. پس از اتمام مراحل درمانی، دندان پزشک بهترین برنامه مراقبتی را به شما توصیه می کند. در این حالت ملاقات های منظم در فواصل زمانی مشخص برای بررسی وضعیت پروتز دندان ،لثه ها و دندان ها برای اطمینان از سلامت آنها لازم و ضروری می باشد.

تمام پروتز های دندان از جمله پروتز ثابت دندان و پروتز متحرک دندانبا توجه به موارد مورد استفاده در ساخت آنها و نحوه و مراحل جایگذاری، دارای مزایا و معایب خاص خود هستند. افرادی که نیاز به استفاده از پروتز هستند می توانند به دندانپزشک مراجعه کنند تا بهترین پروتز دندان را با توجه به قیمت و هزینه و شرایط شما تجویز نماید.