پر کردن دندان با کامپوزیت و آمالگام

پر کردن دندان یک روش درمانی دندان پزشکی است که برای ترمیم ترک های جزئی، پوسیدگی دندان یا آسیب های وارد شده به سطح دندان استفاده می شود. مواد پر کردن دندان که شامل کامپوزیت، پرسلاین و آمالگام نقره هستند، می توانند حتی خارج از

سطح دندان نیز برای بهبود وضعیت گاز گرفتن یا جویدن دندان ها استفاده شوند. از بین رفتن مینای دندان که یک مسئله عادی در هنگام ایجاد پوسیدگی در دندان است، می تواند باعث افزایش حساسیت دندان شود. در بسیاری از موارد، درد یا حساس شدن دندان به خاطر از بین رفتن مینای آن را می توان از طریق پرکردن دندان بطور چشمگیر کاهش داده یا بطور کامل درمان کرد. به هر حال، در برخی موارد با توجه به مقدار پوسیدگی یا آسیب وارد شده به دندان، ممکن است دندان آسیب دیده نیازمند استفاده از روش های درمانی اضافی یا جایگزین شامل مورد زیر باشد:

  • تاج دندان: ممکن است برای دندان هایی که نیازمند حمایت بیشتر نسبت به روش پر کردن سنتی باشند، از تاج دندان استفاده شود.
  • ایمپلنت دندان و پل دندان: آسیب دندانی که امکان ترمیم آن وجود نداشته باشد ممکن است نیازمند کشیدن دندان و جایگزینی دندان کشیده شده با یک ایمپلنت یا پل باشد که توسط متخصص ایمپلنت صورت می‌‍پذیرد.
  • عصب کشی (که می تواند با درمان آنتی بیوتیک همراه باشد): درمان عفونت، آبسه یا عصب دندان آسیب دیده و ممکن است نیازمند استفاده از روش درمانی عصب کشی باشد.

معاینات دندانپزشکی

یکی از رایج ترین مشکلات سلامتی دهان که در طول معاینات منظم دندان پزشکی مشاهده می شود، مسئله پوسیدگی دندان است. در این حالت دندانپزشک، دندان های مشکوک شما را معاینه می کند. علاوه بر این دندان پزشک می تواند از عکس رادیولوژی برای تعیین مقدار و محل دقیق پوسیدگی و کرم خوردگی استفاده نماید. هنگامی که مشخص شد نیاز به پرکردن دندان وجود دارد، دندان پزشک به شما توصیه می کند از این روش درمانی به منظور پوشاندن ناحیه آسیب دیده برای جلوگیری از پیش روی پوسیدگی و وارد شدن آسیب بیشتر به دندان استفاده کنید. در این رابطه با توجه به سابقه ابتلا به بیماری، محل پوسیدگی، نیازهای زیبایی طرح لبخند مورد نظر بیمار، فشار گاز گرفتن دندان ها، دوام و ماندگاری، هزینه و قیمت پر کردن دندان، تعداد ملاقات های مورد نیاز و اولویت های خاص بیمار، دندان پزشک تصمیم می گیرد که کدام یک از روش ها بهترین روش پر کردن دندان برای فرد می باشد. این روش ها شامل باندینگ مستقیم با کامپوزیت دندان، با آمالگام (نقره)، طلا است.

با توجه به بهترین روش قابل استفاده برای شما، دندان پزشک می تواند بلافاصله دندان های شما را پر کند. برای آماده سازی دندان ها برای روش درمانی انتخاب شده، نواحی اطراف دندان آسیب دیده با استفاده از مواد مخصوص بطور موضعی بی حس می شود. در صورت نیاز، ممکن است دندان پزشک از مواد تسکین دهنده دندان برای اطمینان از راحتی شما در طول مدت درمان استفاده کند. به خاطر داشته باشید در صورت استفاده از این مواد تسکین دهنده، شما توانایی رانندگی اتومبیل پس از پر کردن دندان را نخواهید داشت.

پر کردن دندان

هنگامی که شما با دندان پزشک برای پر کردن دندان خود ملاقات می کنید، احتمالاً از داروهای مخصوص برای بی حس کردن ناحیه مورد نظر در صورت نیاز استفاده خواهد شد. سپس، دندان پزشک پوسیدگی های ایجاد شده را از روی دندان شما با استفاده از مته دندان پزشکی بر می دارد. علاوه بر این از لیزر نیز می توان برای رفع پوسیدگی دندان استفاده کرد.  یک مته که دندان پزشکان به آن هندپیس می گویند، از مخروط فلزی به نام فرز برای بریدن مینای دندان و حذف پوسیدگی استفاده می کند. فرزها دارای اندازه ها و ظاهرهای مختلف و متنوع هستند. به همین خاطر دندان پزشک نوع مناسب مورد نیاز را برای اندازه و محل ایجاد پوسیدگی در دهان انتخاب می کند. در ابتدا، دندان پزشک شما از یک مته پر سرعت (نوعی که صدای آن برای شما آشنا است) برای برداشتن پوسیدگی و بخش از بین رفته مینای دندان استفاده می کند. هنگامی که مته به عاج دندان یا دومین لایه دندان رسید، دندان پزشک احتمالاً از یک مته با سرعت کمتر استفاده خواهد کرد. دلیل انجام این کار این است که عاج دندان نرم تر از مینای دندان است. هنگامی که تمام پوسیدگی ها برداشته شد، دندان پزشک فضای ایجاد شده را برای پر کردن دندان آماده می کند. برای انواع مختلف فضاهای ایجاد شده از پر کردگی های خاص استفاده می شود تا به این ترتیب بتوان مطمئن شد پر کردگی در محل خود باقی می ماند. دندان پزشک ممکن است از یک بیس یا یک لاینر برای حفاظت از پالپ دندان (محلی که اعصاب دندان در آن قرار دارند) استفاده کند. بیس یا لاینر می توانند از صمغ کامپوزیت، گلاس آیونومر، اوژنول اکسید روی و یا مواد دیگر ساخته شوند. برخی از این مواد از خود فلوراید آزاد می کنند که در ادامه می توانند از دندان در برابر ایجاد پوسیدگی های آتی حفاظت نماید.

16

اگر دندان پزشک از پر کردگی باندینگ (پانسمان) استفاده کند، احتمالاً لازم است که دندان قبل از کارگذاری پر کردگی با ژل اسیدی اچینگ و آماده شود. هنگام اچینگ کردن دندان سوراخ های ریز در سطح مینای دندان ایجاد می شود. سپس مواد کامپوزیت در این سوراخ های ایجاد شده وارد می شوند. در این روش از ماده باندینگ ونیز استفاده می شود و به این ترتیب پر کردگی به دو روش به دندان متصل خواهد شد. پرکردن دندان با استفاده از روش باندینگ می تواند خطر نشست یا ایجاد پوسیدگی زیر پر کردگی را کاهش می دهد. به هر حال باندینگ معمولاً همراه با پر کردگی با کامپوزیت ونیر استفاده می شود. هزینه ونیر دندان در مقایسه با روش های دیگر بسیار مقرون به صرفه میباشد. برای انواع خاص مواد مورد استفاده جهت پر کردن دندان از یک نور مخصوص به منظور محکم شدن مواد در محل مورد نظر استفاده می شود. با استفاده از این پر کردگی ها، دندان پزشک مواد لازم را بر روی دندان قرار می دهد و سپس چندین بار نور مخصوص را به این پر کردگی می تاباند. به این ترتیب مواد استفاده شده در پر کردن دندان سفت شده و محکم در محل خود قرار می گیرند. در نهایت، مواد پر کردن دندان در محل خود قرار گرفته و دندان پزشک از فرز مخصوص برای تکمیل کار و صیقل زدن دندان استفاده می کند.

عصب‌کشی (روت کانال) دندان یکی از عمل‌های دندانپزشکی است که در آن مغز (پالپ) آسیب دیده یا عفونی دندان خارج و با مواد پر می‌شود. مغز دندان از سلول‌های دندانی مخصوص، رگ‌های خونی، فیبرهای بافتی و چند فیبر عصبی تشکیل می‌شود که در فضای توخالی داخل بخش مرکزی دندان قرار دارند. عمل عصب کشی درمان اندودنتیک نیز نامیده می‌شود. میزان موفقیت عصب کشی معمولاً بالا است و حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد بیماران پس از انجام این عمل می‌توانند از عملکرد مناسب دندان بهره بگیرند. قیمت عصب کشی دندان به دندان آسیب‌دیده و مراجعه به دندانپزشک عمومی یا متخصص اندو بستگی دارد. چون دندان‌های آسیا کانال‌های بیشتری دارد، هزینه درمان آن نیز بیشتر است. به علاوه حق‌الزحمه متخصص اندو نیز بالاتر از دندانپزشک عمومی است.

ترمیم دندان شیری کودکان

بسیاری از مواقع ما با یک دو راهی درباره لزوم پر کردن دندان برای درمان پوسیدگی های ایجاد شده بر روی دندان های شیری کودکان مواجه می شویم. در این رابطه والدین اغلب بیان می کنند با توجه به این که دندان های شیری موقت هستند، آیا می توان آنها را به راحتی کشید یا نیاز به ترمیم این دندان ها مشابه دندان های دائمی وجود دارد.

دندان های اولیه یا دندان های شیری دارای نقش بسیار با اهمیت در زندگی کودک است و می تواند فضای مناسب برای رشد دندان های دائمی در دهان را حفظ نماید. اگر دندان شیری کودک قبل از آماده شدن دندان دائمی برای رشد از بین برود، دندان های مجاور آن از محل صحیح خود حرکت کرده و فضای خالی ایجاد شده به خاطر دندان از بین رفته را پر می کنند. این موضوع باعث ایجاد مشکلات جدی برای رشد دندان های دائمی و جوانه زدن آنها در دهان می شود. به این ترتیب دندان های شیری باید به عنوان راهنما برای ایجاد مسیر رشد مناسب برای رشد دندان های دائمی در دهان کودک باقی بمانند.

پر کردن موقت

دندان پزشک ممکن است برای شما از پر کردن دندان موقت به رنگ سفید، زرد کم رنگ یا قهوه ای در شرایط زیر استفاده کند:

  • درمان شما به بیش از یک جلسه برای کامل شدن نیاز داشته باشد.
  • دندانپزشک بخواهد یک دوره کوتاه زمانی برای بهبود یافتن دندان صبر کند.
  • شما دارای پوسیدگی عمیق باشید و ناحیه پالپ (که رگ های خونی و اعصاب دندان در آن قرار دارند) در طول مدت درمان بی حفاظ شده باشد.
  • شما نیاز فوری به خدمات دندان پزشکی داشته باشید.

یک پر کردگی موقت می تواند برای شما احساس بهتری را ایجاد کند. دلیل این موضوع این است که پر کردگی موقت دندان را می پوشاند و از ناحیه پالپ در برابر باکتری های دهان حفاظت کرده و حساسیت آن را کاهش می دهد.

پر کردن موقت دندان اغلب حاوی اوژنول است. اوژنل ماده ای است که در درمان درد دندان موثر بوده و از داروخانه ها قابل تهیه است. اوژنول همچنین یک ترکیب از روغن میخک است که افراد از آن برای تسکین درد دندان استفاده می کنند. پر کردن دندان موقت برای استفاده بلند مدت در نظر گرفته نشده است. معمولاً با گذشت یک یا دو ماه این پر کردگی از محل خود خارج شده، تکه تکه می شود یا می افتد. اگر برای شما از پر کردگی موقت استفاده شده است، مطمئن شوید که با دندان پزشک برای جایگزین کردن آن با پر کردگی دائمی ملاقات کنید. اگر این کار را انجام ندهید، دندان شما ممکن است تحت تاثیر این موضوع قرار گرفته و سایر مشکلات احتمالی برای آن ایجاد شود.

بهترین روش

هیچ یک از انواع پر کردن دندان برای استفاده همه بهترین نیست. پر کردگی مناسب برای شما را میزان ترمیم مورد نیاز، احتمال واکنش آلرژیک بدن به مواد خاص، محل استفاده از پر کردگی در دهان، و هزینه آن تعیین می کند. ملاحظات مربوط به استفاده از مواد مختلف در این رابطه به شرح زیر هستند:

  • پر کردن از جنس طلا: در لابراتوار دندان پزشکی ساخته شده و سپس با استفاده از سیمان مخصوص به محل لازم چسبانده می شوند. بافت لثه پر کردگی از جنس طلا را به خوبی تحمل می کند و دوام این نوع از پر کردن می تواند تا بیش از 20 سال باشد. به همین خاطر، بسیاری از افراد طلا را بهترین ماده قابل استفاده برای پر کردن دندان می دانند. به هر حال، همانطور که می دانیم استفاده از فلز طلا در پر کردگی یک انتخاب گران قیمت است و نیازمند چندین جلسه ملاقات با دندان پزشک برای کامل شدن درمان است.
  • پر کردن دندان با آمالگام نسبت به پوسیدگی مقاوم است و به نسبت ارزان می باشد. به هر حال، به خاطر رنگ تیره این پر کردگی، وجود آنها در دهان در مقایسه با پرسلاین یا کامپوزیت بیشتر به چشم می خورد و به همین خاطر معمولاً از آنها در نواحی قابل رویت همچون دندان های جلو استفاده نمی شود.
  • صمغ های کامپوزیت (پر کردن با مواد سفید) دارای رنگ مشابه رنگ دندان های شما هستند و بنابراین در محل هایی استفاده می شوند که بخواهیم ظاهر طبیعی دندان ها حفظ شود. این مواد با یکدیگر ترکیب شده و مستقیماً در حفره ایجاد شده قرار می گیرند تا در این محل سفت شوند. استفاده از کامپوزیت دندانی یک انتخاب ایده آل برای پر کردگی های بزرگ نیست، زیرا ممکن است با گذشت زمان این پر کردگی ها تراشیده شده یا از بین بروند. این مواد پر کردن دندان همچنین در صورت تماس با قهوه، چای یا تنباکو تیره رنگ می شود و نمی توانند دارای سطح ماندگاری مشابه سایر انواع مواد پر کردگی باشند. طول عمر این پر کردگی ها معمولاً بین سه تا 10 سال است.
  • پر کردگی پرسلاین که به آنها پر کردگی داخل یا خارج دهان گفته می شود طبق سفارش دندان پزشک در لابراتوار تهیه شده و سپس در محل خود قرار می گیرند. این پر کردگی می تواند با رنگ دندان مطابقت داشته و در برابر لک شدن مقاوم باشد. استفاده از این روش برای اکثر دندان ها امکان پذیر است و هزینه آن مشابه پر کردن با طلا است.

17

بهبودی

برخی افراد پس از پر کردن دندان با کامپوزیت یا با آمالگام با حساس شدن دندان های خود مواجه می شوند. از عوارض کامپوزیت ونیر این است که دندان ممکن است نسبت به فشار، جریان هوا، غذاهای شیرین یا سرد حساس شود. اما سایر انواع مواد موجود نیز می توانند دارای تاثیر مشابه بر حساس شدن دندان ها باشند. رایج ترین دلیل ایجاد درد بلافاصله پس از رفتن تاثیر داروی بی حسی اینست که موقعیت پر کردگی بر روی دندان بسیار بالا می باشد. در صورت مشاهده این مشکل با دندان پزشک خود تماس بگیرید تا در حداقل زمان ممکن با مراجعه به مطب دندان پزشک ارتفاع پر کردگی کاهش پیدا کند. دومین نوع ناراحتی های مشاهده شده شوک های بسیار تیزی است که در زمان تماس مواد خارجی با دندان ها احساس می شود. این مشکل به خاطر تماس دو فلز با یکدیگر ایجاد می شود (یکی از آنها فلزی است که در پر کردن دندان استفاده شده و دیگری فلزی است که دندان با آن تماس پیدا کرده است) که باعث ایجاد جریان الکتریکی در دهان بیمار می شود. این مشکل برای مثال زمانی اتفاق می افتد که شما یک پر کردن دندان با آمالگام جدید در دندان های زیرین خود داشته و از یک تاج از جنس طلا بر روی دندان بالای آن استفاده کرده باشید. در اکثر موارد دیگر، حساسیت دندان با گذشت یک تا دو هفته پس از پرکردن دندان کاهش پیدا می کند. تا آن زمان، سعی کنید از همه عواملی که می تواند باعث تشدید حساسیت شود، دوری و اجتناب کنید. در صورتی که حساسیت دندان شما تشدید شد یا پس از دو هفته کاهش پیدا نکرد، حتماً با دندان پزشک خود برای بررسی مشکل تماس بگیرید.

مهم است که شما با دندان پزشک خود درباره هر گونه حساسیت به مواد استفاده شده در پر کردن دندان صحبت کنید. دفعه بعد که شما به این کار نیاز پیدا می کنید، دندان پزشک می تواند از مواد دیگر برای پر کردن دندان استفاده کند و به این ترتیب احتمالاً حساسیت شما به این مواد کمتر خواهد بود. به هر حال عکس العمل افراد به مواد مختلف استفاده شده برای پرکردن دندان متفاوت است. به همین خاطر دندان پزشک راهی برای پیش بینی واکنش احتمالی دندان شما به استفاده از مواد خاص برای پر کردن دندان در اختیار ندارد. هنگامی که شما درباره حساسیت دندان های خود با دندان پزشک صحبت می کنید، سعی کنید مسئله را تا حد ممکن دقیق مطرح نمایید. این اطلاعات به دندان پزشک کمک می کند تا درباره اقدامات لازم برای شما تصمیم گیری نماید. در این حالت دندان پزشک می تواند پر کردگی را از محل خود خارج کرده و از مواد جدید برای پرکردن دندان استفاده کند. دندان پزشک همچنین می تواند از یک بیس یا لاینر یا مواد ضد حساسیت برای دندان شما استفاده کند. اگر پر کردن دندان بسیار عمیق باشد، ممکن است نیاز به عصب کشی دندان برای درمان مشکل شما وجود داشته باشد.

دندان پزشک بعد از  پر کردن دندان آن را صیق می زند. اما گاهی اوقات لبه های تیز پر کردگی ممکن است با وجود صیقل زدن باقی بمانند. شما در ابتدا به خاطر تاثیر داروی بی حسی نمی توانید وجود این لبه های تیز را تشخیص دهید. اگر شما این لبه های تیز را احساس کردید، با دندان پزشک خود در اسرع وقت تماس بگیرید تا با مراجعه به مطب این لبه ها را صاف کنید و از ایجاد آسیب به زبان یا دهان خود جلوگیری نمایید. پس از پر کردن دندان بعضی افراد دچار حساسیت دندان ها به نوشیدنی ها و غذاهای سرد و شیرین می شوند. این مشکل در هر نوع پر کردگی دندانی ممکن است پیش بیاید ولی اکثر موارد آن در پر کردگی دندان با کامپوزیت بروز می کند. این حساسیت معمولا بعد از یک الی دو هفته بهبود پیدا می کند، اما در مواردی ممکن است این مشکل ادامه داشته باشد، که در اینصورت بهتر از به دندانپزشک مراجعه کنید تا بررسی های لازم را برایتان انجام دهد.

هزینه و قیمت

قیمت کامپوزیت دندان برای پر کردن دندان معمولاً گران تر از پر کردگی سنتی با استفاده از آمالگام است، زیرا استفاده از این روش نیازمند یک فرآیند پیچیده تر، مواد اولیه گران تر و وجود تجهیزات اضافی در مطب دندان پزشک است. مواد کامپوزیت یک جایگزین مناسب برای مواد آمالگام قدیمی است که برای اهداف زیبایی قابل استفاده است. به این ترتیب، افرادی که قبلاً از پر کردگی با آمالگام استفاده کرده اند، اغلب به مطب دندان پزشک مراجعه کرده و پر کردگی با آمالگام خود را با پر کردن با کامپوزیت جایگزین می کنند. هزینه پر کردن دندان به مجموعه ای از عوامل به شرح زیر بستگی دارد:

  • دندان پزشکی که پرکردن دندان را برای شما انجام می دهد.
  • محلی که پر کردن دندان در آنجا انجام می شود.
  • نوع خدمات بیمه ای که بیمار از آن استفاده می کند.
  • تعداد سطوح دندان که نیاز به پر کردن دارند نیز بر هزینه پرکردن دندان تاثیر می‌گذارند. برای مثال، یک دندان ممکن است فقط دارای یک سطح دارای پوسیدگی یا آسیب باشد، در حالی که دندان دیگر ممکن است دچار پوسیدگی یا آسیب در بیش از یک سطح یا تمام سطوح خود باشد.

بطور میانگین، این انتظار وجود دارد که پر کردگی آمالگام تقریباً 12 سال دوام داشته باشد، در حالی که پر کردگی کامپوزیت بطور میانگین پنج تا هفت سال دوام دارد. دوام پر کردگی مطمئناً وابستگی مشخص به ملاحظات بیمار و مراقبت های لازم پس از درمان در زمینه حفظ سلامت دهان و ملاقات های منظم با دندان پزشک برای بررسی وضعیت پر کردگی در دهان دارد.

پر کردن دندان درمانی است که تقریبا همه افراد از آن استفاده کرده اند. ماده پرکردن دندان شامل: طلا، کامپوزیت (مواد سفید)، آمالگام و پرسلاین می باشد، که بسته به محل قرار گیری دندان پوسیده (دندان جلو، دندان عقل و...) و هزینه آن بهترین روش پر کردن دندان با لیزر یا بدون آن از سوی پزشک برای شما تجویز می شود.